Çanakkale’de Akciğer Ameliyatları
Akciğer ve göğüs boşluğunu ilgilendiren birçok hastalıkta cerrahi tedavi gerekebilir. Günümüzde uygun hastalarda akciğer ameliyatlarının önemli bir bölümü video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) adı verilen kapalı yöntemlerle gerçekleştirilebilmektedir.
Çanakkale’de göğüs cerrahisi kapsamında; akciğer kanseri, akciğer nodülleri, pnömotoraks, akciğer metastazları, bronşektazi ve bazı mediasten hastalıklarının cerrahi tedavisi hastanın hastalığına, genel durumuna ve görüntüleme bulgularına göre planlanmaktadır.
Kapalı Akciğer Ameliyatı (VATS) Nedir?
VATS, göğüs kafesinde büyük bir kesi yapılmadan, birkaç küçük kesiden kamera ve özel cerrahi aletler kullanılarak gerçekleştirilen minimal invaziv bir göğüs cerrahisi yöntemidir.
Uygun hastalarda VATS yöntemiyle;
Akciğer nodülü çıkarılması
Wedge rezeksiyon
Segmentektomi
Lobektomi
Pnömotoraks cerrahisi
Akciğer metastazlarının çıkarılması
Mediastinal kitle ve timus cerrahisi
gibi birçok operasyon gerçekleştirilebilir.
Kapalı cerrahinin uygun hastalarda daha küçük kesi, daha az ameliyat sonrası ağrı ve daha hızlı günlük yaşama dönüş gibi avantajları bulunabilir. Bununla birlikte her hasta için en uygun cerrahi yaklaşım aynı değildir. Tümörün yerleşimi, büyüklüğü, damar ve bronşlarla ilişkisi ile hastanın solunum kapasitesi ameliyat yönteminin seçiminde önemlidir.
Akciğer Kanseri Ameliyatları
Erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde cerrahi tedavi, uygun hastalarda tedavinin temel seçeneklerinden biridir.
Akciğer kanseri cerrahisinde uygulanabilecek başlıca operasyonlar şunlardır:
Lobektomi
Akciğerin tümör bulunan lobunun anatomik olarak çıkarılmasıdır. Akciğer kanseri cerrahisinde en sık uygulanan anatomik rezeksiyonlardan biridir.
Segmentektomi
Akciğer lobunun tamamı yerine, tümörün bulunduğu anatomik segment çıkarılır. Özellikle uygun seçilmiş küçük ve erken evre akciğer tümörlerinde tercih edilebilir.
Sleeve Lobektomi
Tümörün ana bronşa yakın olduğu bazı hastalarda, akciğerin tamamını çıkarmak yerine bronşun hastalıklı bölümü çıkarılıp sağlıklı bronş uçları yeniden birleştirilebilir. Böylece mümkün olan hastalarda daha fazla akciğer dokusunun korunması amaçlanır.
Pnömonektomi
Tümörün yerleşimi nedeniyle daha sınırlı bir rezeksiyonun mümkün olmadığı bazı hastalarda akciğerin tamamının çıkarılması gerekebilir. Günümüzde mümkün olduğunda akciğer koruyucu cerrahi yöntemler tercih edilmektedir.
Akciğer kanseri ameliyatlarında yalnızca akciğerdeki kitlenin çıkarılması yeterli değildir. Hastalığın doğru evrelenebilmesi için mediastinal ve hiler lenf nodlarının sistematik olarak değerlendirilmesi de cerrahinin önemli bir parçasıdır.
Akciğer Nodülü Ameliyatı
Akciğer tomografisinde saptanan her nodül kanser anlamına gelmez. Nodülün boyutu, büyüme hızı, şekli, yoğunluğu ve hastanın risk faktörleri birlikte değerlendirilmelidir.
Şüpheli akciğer nodüllerinde takip, PET-BT, bronkoskopik yöntemler veya iğne biyopsisi gibi seçenekler değerlendirilebilir. Bazı hastalarda ise nodülün cerrahi olarak çıkarılması hem tanı hem de tedavi amacıyla tercih edilebilir.
Küçük ve uygun yerleşimli nodüller VATS ile wedge rezeksiyon veya anatomik segmentektomi yöntemiyle çıkarılabilir.
Segmentektomi
Segmentektomi, akciğerin anatomik olarak bağımsız bir bölümünün çıkarılmasıdır.
Özellikle küçük periferik akciğer kanserlerinde ve akciğer dokusunun mümkün olduğunca korunmasının istendiği hastalarda önemli bir cerrahi seçenektir.
Segmentektomi sırasında ilgili segmentin bronşu, arteri ve veni anatomik olarak ayrılarak kapatılır. Kanser cerrahisi amacıyla yapılan segmentektomilerde uygun lenf nodu değerlendirmesi de yapılır.
Pnömotoraks Ameliyatı
Pnömotoraks, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşluğa hava girmesi sonucunda akciğerin kısmen veya tamamen sönmesidir.
İlk pnömotoraks atağında her zaman ameliyat gerekmez. Ancak;
Tekrarlayan pnömotoraks
Devam eden hava kaçağı
Her iki akciğerde pnömotoraks gelişmesi
Belirgin bül veya bleb varlığı
Bazı mesleki veya özel klinik durumlar
cerrahi tedavi gerektirebilir.
Pnömotoraks ameliyatlarının önemli bir bölümü VATS yöntemiyle gerçekleştirilebilir. Operasyon sırasında hava kaçağına neden olan büllöz alanlar çıkarılabilir ve pnömotoraksın tekrarlama ihtimalini azaltmak amacıyla plevral işlemler uygulanabilir.
Akciğer Metastazlarının Cerrahisi
Başka bir organdaki kanserin akciğere yayılması pulmoner metastaz olarak adlandırılır.
Uygun seçilmiş hastalarda, primer tümör kontrol altındaysa ve akciğerdeki metastazların tamamen çıkarılması mümkün görünüyorsa cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Metastazların sayısı ve yerleşimine göre wedge rezeksiyon, segmentektomi veya daha geniş rezeksiyonlar uygulanabilir.
Bronşektazi Cerrahisi
Bronşektazi, bronşların kalıcı olarak genişlemesi ve tekrarlayan enfeksiyonlara yol açabilmesiyle karakterize bir hastalıktır.
Bronşektazinin tedavisi çoğunlukla medikaldir. Ancak hastalığın akciğerin sınırlı bir bölümünde bulunduğu ve hastada tekrarlayan enfeksiyon, kanlı balgam veya yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen yakınmalar olduğu seçilmiş hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Mediasten ve Timus Ameliyatları
Mediasten, iki akciğer arasında bulunan anatomik bölgedir. Bu bölgede timoma, timik kistler, germ hücreli tümörler ve farklı karakterde birçok kitle gelişebilir.
Mediastinal kitlenin yerleşimi ve özelliklerine göre açık veya kapalı cerrahi yöntemler kullanılabilir. Uygun hastalarda timus ve ön mediasten operasyonları VATS yöntemiyle gerçekleştirilebilir.
Hangi Akciğer Ameliyatının Uygun Olduğuna Nasıl Karar Verilir?
Cerrahi planlama yalnızca tomografide görülen kitlenin boyutuna göre yapılmaz.
Ameliyat öncesinde;
Toraks bilgisayarlı tomografisi
PET-BT
Solunum fonksiyon testleri
Hastanın kalp ve genel sağlık durumu
Tümörün bronş ve damarlarla ilişkisi
Lenf nodlarının durumu
birlikte değerlendirilir.
Akciğer kanseri düşünülen hastalarda gerekli durumlarda EBUS, bronkoskopi veya mediastinoskopi gibi ek evreleme yöntemlerine başvurulabilir.
Amaç yalnızca hastalıklı dokuyu çıkarmak değil, aynı zamanda onkolojik açıdan yeterli ve mümkün olduğunca akciğer dokusunu koruyan bir cerrahi plan oluşturmaktır.
Akciğer Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
Ameliyat sonrası iyileşme süresi yapılan cerrahinin büyüklüğüne, kullanılan yönteme ve hastanın genel durumuna göre değişir.
Ameliyat sonrasında erken dönemde;
Ağrı kontrolü
Solunum egzersizleri
Erken mobilizasyon
Göğüs tüpü takibi
Akciğer grafileri
Olası hava kaçağının değerlendirilmesi
önem taşır.
Minimal invaziv cerrahi uygulanan uygun hastalarda hastanede kalış ve günlük yaşama dönüş süresi açık cerrahiye göre daha kısa olabilir.
Çanakkale’de Akciğer Cerrahisi Değerlendirmesi
Akciğer nodülü, akciğer kanseri veya cerrahi gerektirebilecek diğer göğüs hastalıklarında uygulanacak tedavi her hasta için ayrı değerlendirilmelidir.
Bilgisayarlı tomografi ve diğer görüntülemeler ayrıntılı olarak incelenerek hastalığın cerrahiye uygunluğu, uygulanabilecek rezeksiyon tipi ve açık veya kapalı cerrahi seçenekleri belirlenebilir.
Doç. Dr. Güntuğ Batıhan
Göğüs Cerrahisi
Akciğer nodülü, akciğer kanseri ve VATS ile gerçekleştirilen akciğer ameliyatları hakkında ayrıntılı değerlendirme için göğüs cerrahisi muayenesi planlanabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez.